नवी दिल्ली1 तासापूर्वी
- कॉपी लिंक
केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने (सीबीएसई) शिक्षणाची पारंपरिक व्याख्या बदलत एक क्रांतिकारी पाऊल उचलले आहे. 2026-27 सत्रासाठी मंडळाने आपले नवीन ‘पालकत्व कॅलेंडर’ सुरू केले आहे, ज्याचा उद्देश पालकांना पीटीएम (पालक-शिक्षक बैठक) मधील केवळ औपचारिक प्रेक्षकांऐवजी मुलाच्या विकासात ‘सक्रिय भागीदार’ बनवणे आहे. हा उपक्रम नवीन शिक्षण धोरणाच्या त्या दृष्टिकोनाचा भाग आहे, जिथे अभ्यासाचा अर्थ केवळ घोकंपट्टी करणे आणि चांगले गुण मिळवणे नाही, तर मुलाचा मानसिक, सामाजिक आणि भावनिक विकास देखील आहे. महत्त्वाचे पैलू जाणून घ्या…
पालक एकमेकांकडून शिकू शकतील यासाठी सपोर्ट ग्रुप तयार केले जातील, मुलांसाठी कार्यक्रमही असतील
कॅलेंडरमध्ये प्रथमच अशा मुद्द्यांना शालेय प्रणालीचा भाग बनवले आहे, ज्यांना आतापर्यंत ‘घरातील मुद्दा’ मानले जात होते. मुलांच्या वर्तनातील बदल, चिंता ओळखण्यासाठी पालकांना प्रशिक्षण दिले जाईल. एनसीबीसोबत अंमली पदार्थांविरोधात जनजागृतीसाठी एक अध्याय जोडला गेला आहे. सोशल मीडियाचे धोके, गेमिंग व्यसन आणि स्क्रीन टाइम व्यवस्थापनावर मार्गदर्शन केले जाईल.
नर्सरी ते १२वी पर्यंत प्रत्येक वयोगटासाठी वेगळा उपाय
’सीबीएसईने हे कॅलेंडर मुलांच्या वयानुसार वेगवेगळ्या श्रेणींमध्ये विभागले आहे.
बाल वाटिका (नर्सरी ते लहान वर्ग) – येथे मुलांच्या सवयी, भावनिक विकास आणि स्क्रीन टाइमवर लक्ष केंद्रित केले जाईल.
मध्यम वर्ग – मैत्रीकडे कल, डिजिटल वर्तनावर चर्चा होईल.
वरिष्ठ वर्ग – ९वी ते १२वी पर्यंतच्या विद्यार्थ्यांसाठी करिअरची चिंता, बोर्ड परीक्षेचा ताण आणि जीवन कौशल्यांना प्राधान्य दिले आहे.
पालकांशी पद्धतशीर संवाद – शाळांमध्ये फक्त पीटीएम नाही, तर पद्धतशीर संवाद होईल. नियमित कार्यशाळांमध्ये पालक मुलांचे वर्तन आणि मानसिक स्थिती समजून घेण्यास शिकतील. अनुभव वाटून घेण्यासाठी आधार गट तयार केले जातील. प्रकल्प, ओपन हाऊस यांसारख्या कार्यक्रमांमुळे पालक आणि मुलांमध्ये ‘ऑफलाइन संबंध’ वाढवण्यावर भर दिला जाईल.
समस्या सोडवण्यावर भर – बोर्डाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, स्क्रीनचे व्यसन आणि करिअरचा दबाव मुलांना एकटे पाडत आहे. अशा परिस्थितीत शाळा, शिक्षक आणि पालक यांच्यात समन्वय असणे आवश्यक आहे. कॅलेंडरमधून हा संदेश देण्याचा प्रयत्न आहे की, गरज पडल्यास त्वरित पालक-शिक्षक बैठक बोलावली जावी, जेणेकरून समस्या गंभीर होण्यापूर्वीच सोडवली जाईल.
‘4 आर’ चे सिद्धांत – नवीन कॅलेंडर ‘4आर’ च्या सिद्धांतावर आधारित आहे, जे पालक आणि मुलांच्या नात्याला नवीन खोली देईल.
रिफ्लेक्शन (चिंतन) – संगोपनाच्या पद्धतींवर विचार करणे.
रीइंफोर्समेंट (प्रोत्साहन) – सकारात्मक वर्तनाला प्रोत्साहन देणे.
रिलेशनशिप (संबंध) – पालक आणि मुलांमधील विश्वासाचे नाते मजबूत करणे.
रिजॉइसिंग (आनंदोत्सव) – मुलांच्या छोट्या-छोट्या यशाचा आणि एकत्र घालवलेल्या क्षणांचा आनंद साजरा करणे.
