नवी दिल्ली7 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
मार्चमध्ये घाऊक महागाई (WPI) वाढून 3.88% वर पोहोचली आहे. फेब्रुवारीमध्ये ती 2.13% होती. म्हणजेच, एका महिन्यात त्यात 1.75% ची वाढ झाली आहे. घाऊक महागाईने 38 महिन्यांचा विक्रमही मोडला आहे. जानेवारी 2023 मध्ये घाऊक महागाई 4.73% वर पोहोचली होती. वाणिज्य मंत्रालयाने आज म्हणजेच 15 एप्रिल रोजी घाऊक महागाईची आकडेवारी जाहीर केली आहे.
रोजच्या गरजेच्या वस्तू, खाण्यापिण्याच्या वस्तू महागल्या
- दैनंदिन गरजेच्या वस्तूंच्या (प्राथमिक वस्तूंच्या) महागाई 3.27% वरून वाढून 6.36% झाली.
- खाद्यपदार्थांच्या (अन्न निर्देशांक) महागाईत कोणताही बदल नाही, ती 1.85% वर कायम आहे.
- इंधन आणि ऊर्जा क्षेत्रातील घाऊक महागाई दर मायनस 3.78% वरून वाढून 1.05% झाली आहे.
- उत्पादित वस्तूंच्या घाऊक महागाई दर 2.92% वरून वाढून 3.39% झाली.
आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये घाऊक महागाई
| महिना | घाऊक महागाई |
| एप्रिल | 0.85% |
| मे | 0.39% |
| जून | -0.13% |
| जुलै | -0.58% |
| ऑगस्ट | 0.52% |
| सप्टेंबर | 0.13% |
| ऑक्टोबर | -1.21% |
| नोव्हेंबर | -0.32% |
| डिसेंबर | 0.83% |
| जानेवारी | 1.81% |
| फेब्रुवारी | 2.13% |
| मार्च | 3.88% |
घाऊक महागाईचे 4 भाग
प्राथमिक वस्तू, ज्यांचे वजन 22.62% आहे. इंधन आणि ऊर्जाचे वजन 13.15% आणि उत्पादित वस्तूंचे वजन सर्वाधिक 64.23% आहे. प्राथमिक वस्तूंचे देखील चार भाग आहेत.
- अन्नपदार्थ जसे की धान्य, गहू, भाज्या
- गैर-अन्नपदार्थांमध्ये तेलबिया येतात
- खनिजे
- कच्चे पेट्रोलियम
मार्चमध्ये किरकोळ महागाई वाढून 3.4% वर पोहोचली
मार्चमध्ये किरकोळ महागाई वाढून 3.4% वर पोहोचली आहे. यापूर्वी फेब्रुवारीमध्ये ती 3.21% होती. इस्रायल-अमेरिका आणि इराण यांच्यात युद्ध सुरू असताना महागाईत ही वाढ झाली आहे.
घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) चा सामान्य माणसावर परिणाम
घाऊक महागाई दीर्घकाळ वाढलेली राहिल्यास त्याचा बहुतेक उत्पादक क्षेत्रांवर वाईट परिणाम होतो. जर घाऊक किमती खूप जास्त काळ उच्च पातळीवर राहिल्या, तर उत्पादक त्याचा भार ग्राहकांवर टाकतात. सरकार केवळ करांद्वारे WPI नियंत्रित करू शकते.
उदाहरणार्थ, कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाल्याने सरकारने इंधनावरील उत्पादन शुल्कात कपात केली होती. तथापि, सरकार कर कपात एका मर्यादेतच कमी करू शकते. WPI मध्ये धातू, रसायने, प्लास्टिक, रबर यांसारख्या कारखान्यांशी संबंधित वस्तूंना जास्त महत्त्व असते.
महागाई कशी मोजली जाते?
भारतात दोन प्रकारची महागाई असते. एक किरकोळ आणि दुसरी घाऊक महागाई असते. किरकोळ महागाई दर सामान्य ग्राहकांकडून दिल्या जाणाऱ्या किमतींवर आधारित असतो. याला ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) असेही म्हणतात. तर, घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) म्हणजे घाऊक बाजारात एक व्यापारी दुसऱ्या व्यापाऱ्याकडून वसूल करतो त्या किमती.
महागाई मोजण्यासाठी वेगवेगळ्या वस्तूंचा समावेश केला जातो. उदाहरणार्थ, घाऊक महागाईमध्ये उत्पादित वस्तूंचा वाटा ६३.७५%, प्राथमिक वस्तू जसे की अन्न २२.६२% आणि इंधन व ऊर्जा १३.१५% असतो. तर, किरकोळ महागाईमध्ये अन्न आणि उत्पादनांचा वाटा ४५.८६%, घरांचा १०.०७% आणि इंधनासह इतर वस्तूंचाही वाटा असतो.
