दिल्ली हायकोर्टाचे अमिताभ बच्चन यांना निर्देश:स्वतः न्यायालयात हजर राहावे लागू शकते; व्यक्तिमत्त्व हक्क आणि छायाचित्रांच्या वापराशी संबंधित प्रकरण

दिल्ली उच्च न्यायालयाने शुक्रवारी म्हटले की, अमिताभ बच्चन यांना आपला व्यक्तिमत्त्व हक्कांचा खटला पुढे सुरू ठेवण्यासाठी स्वतः न्यायालयात हजर राहावे लागेल. न्यायमूर्ती पुरुषैंद्र कुमार कौरव यांनी हा निर्देश दिला. न्यायालयाने काही प्रतिवाद्यांसोबत झालेल्या समझोत्याची औपचारिकता पूर्ण करण्यासाठी बच्चन यांना वेळ दिला आहे. न्यायालयाने म्हटले की, एका किंवा अधिक प्रतिवाद्यांसोबत समझोता झाला नाही आणि बच्चन यांना खटला पुढे चालवायचा असेल, तर पुढील सुनावणीवेळी त्यांची वैयक्तिक उपस्थिती आवश्यक असेल. अमिताभ बच्चन यांनी आपल्या व्यक्तिमत्त्व हक्कांच्या संरक्षणासाठी कायमस्वरूपी मनाई आदेश देण्याची मागणी करत हा खटला दाखल केला होता. तडजोडीची औपचारिकता पूर्ण झालेली नाही काही प्रतिवादींसोबत तडजोड झाल्याचे न्यायालयाला सांगण्यात आले. मात्र, अभिनेत्याच्या बाजूने काही लॉजिस्टिक्ससंबंधी अडचणींमुळे तडजोडीवर औपचारिक स्वाक्षऱ्या होऊ शकल्या नाहीत. 9 ऑक्टोबर रोजी झालेल्या सुनावणीदरम्यानही काही प्रतिवादींसोबत तडजोड झाल्याचे न्यायालयाला सांगण्यात आले. मात्र, औपचारिक तडजोड अद्याप होणे बाकी आहे. न्यायालयाने आदेश दिला, “जर तडजोड झाली नाही किंवा तडजोड अपूर्ण राहिली आणि वादीला कोणत्याही दाव्यावर किंवा मुद्द्यावर खटला सुरू ठेवायचा असेल, तर पुढील सुनावणीला त्याची वैयक्तिक उपस्थिती आवश्यक असेल.” न्यायालयाने म्हटले की, यामुळे तिला सिव्हिल प्रोसीजर कोड, 1908 मधील Order X Rule 2 आणि Order V Rule 3 तसेच भारतीय साक्ष्य अधिनियम, 2023 मधील कलम 168 अंतर्गत आपल्या अधिकारांचा वापर करता येईल. संपूर्ण प्रकरण काय आहे? अमिताभ बच्चन यांनी 2022 मध्ये त्यांच्या आवाजाचा, नावाचा, चेहऱ्याचा (इमेज) आणि व्यक्तिमत्त्वाच्या इतर गुणांचा परवानगीशिवाय व्यावसायिक वापर केला जात असल्याच्या विरोधात दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती. अनेक लोक त्यांच्या ओळखीचा गैरवापर करत असल्याचा आरोप त्यांनी केला होता. अनेक बनावट केबीसी (KBC) लॉटरी घोटाळे, व्हॉट्सॲप संदेश आणि मोबाइल ॲप्समध्ये त्यांच्या ओळखीचा गैरफायदा घेतला जात होता. यानंतर नोव्हेंबर २०२२ मध्ये न्यायालयाने त्यांच्या बाजूने अंतरिम आदेश जारी केला होता. त्यानुसार कोणतीही व्यक्ती त्यांच्या परवानगीशिवाय त्यांच्या नावाचा, आवाजाचा किंवा छायाचित्राचा व्यावसायिक वापर करू शकत नाही. न्यायालयाने संबंधित सरकारी विभागांना आणि दूरसंचार कंपन्यांनाही आवश्यक कारवाई करण्याचे निर्देश दिले होते. तक्रारीत नमूद केलेल्या काही लिंक्स आणि वेबसाइट हटवण्यासोबतच, असे संदेश पसरवणारे फोन नंबर ब्लॉक करण्याच्या कारवाईचाही यात समावेश होता. बच्चन यांच्या कुटुंबातील इतर सदस्यही न्यायालयात पोहोचले होते अमिताभ बच्चन यांच्या कुटुंबातील इतर सदस्यांनीही त्यांच्या ओळखीच्या चुकीच्या वापराविरोधात न्यायालयाचा दरवाजा ठोठावला आहे. एप्रिल २०२३ मध्ये अभिषेक बच्चन यांची मुलगी आराध्या बच्चन हिच्या आरोग्याबाबत यूट्यूबवर प्रसारित होत असलेल्या दिशाभूल करणाऱ्या व्हिडिओंचे प्रकरणही दिल्ली उच्च न्यायालयात पोहोचले होते. न्यायालयाने असे व्हिडिओ हटवण्याचे निर्देश दिले होते. ऐश्वर्या राय बच्चन यांनी 9 सप्टेंबर 2025 रोजी याचिका दाखल करून त्यांच्या नावाचा, छायाचित्रांचा आणि आवाजाचा कथित गैरवापर करण्यास प्रतिबंध करण्याची मागणी केली होती. आरोप असा होता की, अनेक वेबसाइट्स आणि यूट्यूब चॅनेल्स त्यांच्या ओळखीचा वापर करून AI द्वारे तयार केलेले व्हिडिओ आणि इतर कंटेंट प्रसारित करत आहेत. त्यानंतरच्या दिवशी, 10 सप्टेंबर 2025 रोजी अभिषेक बच्चन यांच्या प्रकरणातही न्यायालयाने दिलासा दिला. त्यांच्या छायाचित्रांचा, नावाचा, आवाजाचा आणि ओळखीचा कथितरित्या टी-शर्ट, कप आणि इतर वस्तू विकण्यासाठी तसेच AI द्वारे दिशाभूल करणारे व्हिडिओ तयार करण्यासाठी वापर केला जात होता. नोव्हेंबर 2025 मध्ये जया बच्चन यांनीही आपल्या छायाचित्रांमध्ये फेरफार, बनावट व्हिडिओ आणि परवानगीशिवाय मर्चेंडाइज विकण्याविरोधात न्यायालयाचा दरवाजा ठोठावला. न्यायालयाने त्यांच्या ओळखीच्या सुरक्षेसाठी निर्देश दिले, मात्र ‘अभिमान’ चित्रपटाच्या वैध प्रचार पोस्टर्सना हटवण्यास नकार दिला.



Source link