10 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी 2,000 कोटी रुपयांचा बोनस
- 14 ऑक्टोबर रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली केंद्रीय मंत्रिमंडळाने रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी 2,009.61 कोटी रुपयांच्या उत्पादकता-संलग्न बोनसला (PLB) मंजुरी दिली आहे.
- याचा लाभ सुमारे 11 लाखांहून अधिक नॉन-गॅझेटेड रेल्वे कर्मचाऱ्यांना मिळणार आहे.
- हा बोनस 78 दिवसांच्या पगाराइतका आहे.
- प्रत्येक रेल्वे कर्मचाऱ्याला बोनस म्हणून जास्तीत जास्त 17,951 रुपयांपर्यंतची रक्कम दिली जाईल.
- दरवर्षी दुर्गापूजा/दसऱ्याच्या सुट्टीपूर्वी रेल्वे कर्मचाऱ्यांना बोनस मिळतो.
- ही रक्कम रेल्वेतील विविध श्रेणीतील कर्मचाऱ्यांना दिली जाते.
- या कर्मचाऱ्यांमध्ये ट्रॅक मेंटेनर, लोको पायलट, ट्रेन मॅनेजर (गार्ड), स्टेशन मास्टर, पर्यवेक्षक, तंत्रज्ञ, तंत्रज्ञ सहाय्यक, पॉइंट्समन, मंत्रालयातील कर्मचारी आणि गट ‘क’मधील इतर कर्मचारी यांचा समावेश आहे.
- सन २०२५-२६ मध्ये रेल्वेची कामगिरी अतिशय चांगली राहिली. रेल्वेने १६७ कोटी टन मालवाहतुकीची नोंद केली. सुमारे ७.४१ अब्ज प्रवाशांनी रेल्वेने प्रवास केला.
२. पंतप्रधान मोदींनी लडाखमध्ये ३,३५० प्रकल्पांचे केले उद्घाटन
- 15 ऑक्टोबर रोजी पंतप्रधान मोदी यांनी लडाखमध्ये 3,350 कोटी रुपयांच्या विकास प्रकल्पांचे उद्घाटन आणि लोकार्पण केले.
- यामध्ये लेह विमानतळाचे नवीन प्रवासी टर्मिनल, 298 किलोमीटर लांबीचा निम्मू-पदुम-दरचा रस्ता, 9 मेगावॅटचा हानू जलविद्युत प्रकल्प, वीज पारेषण मार्गिका, देशातील पहिले पेट्रोग्लिफ संवर्धन उद्यान आणि 40 गावांमध्ये बांधण्यात आलेले जलाशय यांचा समावेश आहे.
- या प्रकल्पांमुळे लडाखमधील हवाई आणि रस्ते संपर्कव्यवस्था अधिक चांगली होईल.
- वीजेची उपलब्धता, जलसंधारण आणि प्राचीन सांस्कृतिक वारशाचे जतन करण्यास मदत होईल.
- पंतप्रधान लेह येथील कुशोक बकुला रिम्पोची विमानतळावर 640 कोटी रुपये खर्चून बांधण्यात आलेल्या नवीन प्रवासी टर्मिनल इमारतीचे उद्घाटन करतील.
- हे दरवर्षी ३५ लाख प्रवाशांना हाताळण्यासाठी डिझाइन करण्यात आले आहे.
- मोदी नऊ मेगावॅटच्या हनु लघु जलविद्युत प्रकल्पाचे आणि ६६ किलोवॅटच्या डबल-सर्किट दाह-हनु-खलत्सी पारेषण मार्गाचेही उद्घाटन करतील.
- या प्रकल्पांमुळे वीजपुरवठ्याची पायाभूत सुविधा मजबूत होईल. तसेच लडाखच्या विद्युत जाळ्याच्या विश्वासार्हतेत सुधारणा होईल.
- पंतप्रधानांनी लेह येथील सिंधू घाटावर भारतातील पहिल्या पेट्रोग्लिफ संवर्धन उद्यानाचे आणि हिम सरोवर प्रकल्पांतर्गत ४० गावांमध्ये विकसित करण्यात आलेल्या ४० जलसाठ्यांचेही उद्घाटन केले.
3. नीती आयोगाने ‘डेटा सेंटर इव्हॅल्युएशन फ्रेमवर्क’ 2026 केले लाँच
- 14 ऑक्टोबर रोजी नीती आयोगाच्या फ्रंटियर टेक हबने शाश्वत विकासासाठी राज्यांना नियोजन करण्यात मदत करणारी डेटा सेंटर मूल्यांकन फ्रेमवर्क जारी केले.
- याचे उद्घाटन दिल्ली येथे करण्यात आले. इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय तसेच ऊर्जा मंत्रालयाच्या सल्लामसलतीने हे फ्रेमवर्क तयार करण्यात आले आहे.
- डेटा सेंटर उभारण्यापूर्वी वीज, पाणी, जमीन, पर्यावरण आणि आर्थिक लाभांचे मूल्यांकन करण्यास राज्यांना मदत करणे हा याचा उद्देश आहे.
- यामुळे भारतातील एआय क्षेत्राला बळकटी मिळेल आणि गुंतवणुकीला चालना मिळेल.
- पायाभूत सुविधांशी संबंधित अडचणी वेळेवर ओळखण्यास आणि डेटा सेंटरच्या शाश्वत विकासाचे नियोजन करण्यास यामुळे मदत होईल.
हे फ्रेमवर्क राज्य सरकारांना गुंतवणूक प्रस्तावांचे पद्धतशीरपणे मूल्यांकन करण्यास मदत करेल.
बिझनेस :
4. केंद्रीय मंत्रिमंडळाची IDBI बँकेच्या नव्या खरेदीदाराच्या नावाला मंजुरी
- 14 ऑक्टोबर रोजी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने IDBI बँकेच्या नव्या खरेदीदाराच्या नावावर शिक्कामोर्तब केले आहे.
- या निर्णयानुसार केंद्र सरकार आणि LIC मिळून बँकेतील आपला 60.72% हिस्सा कॅनडाचे अब्जाधीश प्रेम वत्स यांच्या ‘फेअरफॅक्स’ कंपनीला विकणार आहेत.
- हा संपूर्ण व्यवहार 52,878 कोटी रुपयांना (सुमारे ₹52,877.07 कोटी) निश्चित करण्यात आला आहे.
- केंद्र सरकार आपला 30.48% हिस्सा विकणार असून, त्यानंतर 15% हिस्सा स्वतःकडे ठेवणार आहे.
- भारतीय जीवन विमा महामंडळ (LIC) आपला 30.24% हिस्सा विकणार आहे. 19% हिस्सा स्वतःकडे ठेवणार आहे.
- सरकार आणि LIC यांचा मिळून एकूण 34% हिस्सा बँकेत कायम राहणार आहे.
- सरकारच्या म्हणण्यानुसार, भारताच्या वित्तीय सेवा क्षेत्राच्या इतिहासातील हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा थेट परकीय गुंतवणुकीचा (FDI) व्यवहार आहे.
- याची सुरुवात 7 ऑक्टोबर 2022 रोजी झाली होती, जेव्हा सरकारने बँक खरेदी करण्यासाठी इच्छुक खरेदीदारांकडून अर्ज मागवले होते.
- सुरुवातीला 5 मोठ्या कंपन्यांनी स्वारस्य दाखवले.
- सरकारने सर्व कंपन्यांच्या कागदपत्रांची आणि नियमांची तपासणी केली, तेव्हा त्यापैकी केवळ 4 कंपन्या पात्र ठरल्या.
- त्यानंतर अंतिम फेरीत दोन कंपन्यांनी आपली तांत्रिक कागदपत्रे आणि बोली सादर केली.
- सर्वात चांगली बोली लावून कॅनेडियन कंपनीने हा व्यवहार आपल्या नावावर केला.
- बँकेच्या दैनंदिन कामकाजावर, FD, कर्ज, पासबुक आणि डिजिटल बँकिंग सेवांवर ग्राहकांवर कोणताही विपरीत परिणाम होणार नाही.
फेअरफॅक्स फायनान्शियल
- ही कॅनडा-आधारित वित्तीय होल्डिंग कंपनी आहे.
- तिचे प्रमुख भारतीय वंशाचे कॅनेडियन अब्जाधीश प्रेम वत्स आहेत.
- त्यांना ‘कॅनडाचे वॉरेन बफे’ असेही म्हटले जाते.
कंपनीचा नवा मालक आल्यामुळे बँकेत अधिक पैसा गुंतवला जाईल, त्यामुळे येणाऱ्या काळात ग्राहकांना नवीन तंत्रज्ञान आणि अधिक चांगल्या बँकिंग सुविधा मिळतील.
विविध (Miscellaneous)
5. नागालँड युवा संसाधन विभागाला ‘स्कॉच सिल्व्हर अवॉर्ड
- 14 ऑक्टोबर रोजी नागालँड सरकारच्या युवा संसाधन आणि क्रीडा विभागाला स्कॉच सिल्व्हर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
- नागालँड सरकारच्या युवा संसाधन आणि क्रीडा विभागाला त्याच्या ग्रासरूट फुटबॉल फेस्टिव्हल (बेबी लीग) कार्यक्रमासाठी हा सन्मान मिळाला.
- राज्यात तळागाळातील स्तरावर क्रीडेला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि मुलांचा क्रीडेमधील सहभाग वाढवण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांसाठी हा सन्मान देण्यात आला.
- पंतप्रधान मोदी यांनी जून 2026 मध्ये ‘मन की बात’ कार्यक्रमात नागालँडमध्ये तळागाळातील स्तरावर फुटबॉलला प्रोत्साहन देण्याच्या प्रयत्नांचा उल्लेख केला होता, ज्यामुळे या उपक्रमाला राष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळाली.
- राज्यात तळागाळातील स्तरावर क्रीडेला प्रोत्साहन देणे आणि लहान मुलांमध्ये (5 ते 12 वर्षे वयोगटातील) फुटबॉल व क्रीडेबद्दलची आवड वाढवणे हा त्याचा उद्देश आहे.
स्कॉच सिल्व्हर पुरस्कार (SKOCH Silver Award)
- हा स्कॉच ग्रुपतर्फे भारतातील विविध क्षेत्रांमध्ये (जसे की सुशासन, डिजिटल परिवर्तन, ग्रामीण विकास, पर्यटन आणि क्रीडा) उत्कृष्ट आणि तळागाळात केलेल्या उल्लेखनीय कार्यासाठी दिला जाणारा एक प्रतिष्ठित राष्ट्रीय सन्मान आहे.
- हा पुरस्कार २००३ साली स्थापन करण्यात आला.
- हा पुरस्कार सरकारी विभाग, संस्था, महामंडळे आणि व्यक्तींना त्यांच्या असाधारण योगदानासाठी दिला जातो.
ग्रासरूट फुटबॉल महोत्सव
- हा नागालँड सरकारचा वार्षिक क्रीडा उपक्रम आहे.
- तो जून २०२४ मध्ये सुरू करण्यात आला.
- याअंतर्गत लहान मुलांना अगदी कमी वयातच फुटबॉल खेळण्याची संधी दिली जाते.
- या कार्यक्रमात केवळ विजय आणि पराभवावर नव्हे, तर मुलांचा सहभाग, शिक्षण, मनोरंजन आणि सर्वांगीण विकास यांवर भर दिला जातो.
आजचा इतिहास :
- 1923 मध्ये रॉय आणि वॉल्ट डिस्ने यांनी वॉल्ट डिस्ने कंपनीची स्थापना केली.
- 1945 मध्ये संयुक्त राष्ट्रांनी रोम येथे अन्न व कृषी संघटनेची स्थापना केली आणि जागतिक अन्न दिन साजरा करण्यास सुरुवात झाली.
- 1964 मध्ये चीनने आपल्या पहिल्या अणुबॉम्बची यशस्वी चाचणी केली.
- 1948 मध्ये भारतीय अभिनेत्री आणि नृत्यांगना हेमा मालिनी यांचा जन्म झाला.
