Exit Poll Result 2026 LIVE Update; West Bengal Tamil Nadu Kerala

पश्चिम बंगालसाठीच्या सहा एक्झिट पोल्सचे (मतदानोत्तर चाचण्यांचे) निकाल जाहीर करण्यात आले आहेत. यापैकी पाच पोल्समध्ये भाजप सरकार स्थापन करेल असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे, तर एका पोलमध्ये टीएमसीचे सरकार येईल असे भाकीत करण्यात आले आहे.

‘मॅट्रिझ’ एक्झिट पोलनुसार, टीएमसीला १२५ ते १४० जागा मिळण्याचा अंदाज आहे, तर भाजपला १४६ ते १६१ जागा मिळतील असे भाकीत करण्यात आले आहे.

‘चाणक्य स्ट्रॅटिज’ने असा अंदाज वर्तवला आहे की, टीएमसी १३० ते १४० जागांवर विजय मिळवेल आणि भाजप १५० ते १६० जागांवर बाजी मारेल.

‘पीपल्स पल्स’ने असा अंदाज वर्तवला आहे की, टीएमसी १७७ ते १८७ जागा जिंकेल, तर भाजप ९५ ते ११० जागांवर विजय मिळवेल.

‘प्रजा पोल’ने असा अंदाज वर्तवला आहे की, टीएमसी ८५ ते ११० जागा मिळवेल आणि भाजप १७८ ते २०३ जागांवर विजय मिळवेल.

‘पी-मार्क’ एक्झिट पोलनुसार, टीएमसीला ११८ ते १३८ जागा मिळण्याचा अंदाज आहे, तर भाजपला १५० ते १७५ जागा मिळतील असे भाकीत करण्यात आले आहे.

‘पोल डायरी’ने असा अंदाज वर्तवला आहे की, टीएमसी ९९ ते १२७ जागा जिंकेल, तर भाजप १४२ ते १७१ जागांवर विजय मिळवेल.

आसामसाठी ८ एक्झिट पोल्स—सर्व भाजपच्या सत्तेत पुनरागमनाचा अंदाज वर्तवत आहेत

‘एक्सिस माय इंडिया’ ने असा अंदाज वर्तवला आहे की, भाजपला ८८ ते १०० जागा मिळतील, तर काँग्रेस २४ ते ३६ जागा जिंकेल असा अंदाज आहे.

‘मेट्रिज’ ने भाजपला ८५ ते ९५ जागा आणि काँग्रेसला २५ ते ३२ जागा दिल्या आहेत.

पीपल्स पल्स ने भाजपला ६८ ते ७२ जागा आणि काँग्रेसला २२ ते २६ जागा दिल्या आहेत.

‘पी मार्क’ ने भाजपला ८२ ते ९४ जागा आणि काँग्रेसला ३० ते ४० जागा दिल्या आहेत.

‘जेव्हीसी’ ने भाजपसाठी ८८ ते १०१ जागा आणि काँग्रेससाठी २३ ते ३३ जागांचा अंदाज वर्तवला आहे.

‘चाणक्य स्ट्रॅटेजी’ ने असा अंदाज वर्तवला आहे की, भाजप ८८ ते ९८ जागा जिंकेल आणि काँग्रेस २२ ते ३२ जागा जिंकेल.

‘पोल डायरी’ ने भाजपसाठी ८६ ते १०१ जागा आणि काँग्रेससाठी १५ ते २६ जागांचा अंदाज वर्तवला आहे.

‘वोट वाइब’ ने भाजपला ९० ते १०१ जागा आणि काँग्रेसला २३ ते ३३ जागा दिल्या आहेत.

जाणून घ्या मागील एक्झिट पोल किती बरोबर, किती चुकीचे

1. पश्चिम बंगालः

• 2021: 10 पैकी 5 एक्झिट पोलने TMC चा विजय दर्शवला, 3 ने भाजपचे सरकार आणि 2 ने अटीतटीची लढत दर्शवली.
• 2016: सर्व 6 एक्झिट पोलने ममतांच्या परत येण्याची शक्यता वर्तवली.
• 2011: सर्वे एजन्सीज कमी होत्या. स्टार न्यूज-नीलसन, हेडलाइन टुडे आणि सीएनएन-आयबीएन-सीएसडीएसने TMC चा विजय दर्शवला.

2. तामिळनाडू:

• 2021: सर्व 4 एक्झिट पोलने DMK सरकारचा अंदाज वर्तवला होता.
• 2016: पोल विभागले होते, 8 पैकी 5 मध्ये DMK आणि 3 मध्ये AIDMK सरकारची शक्यता वर्तवण्यात आली होती.
• 2011: 3 मोठ्या सर्वेक्षणांमध्ये AIADMK सरकार स्थापन होण्याची शक्यता वर्तवली होती, परंतु पक्षाला जास्त जागा मिळाल्या.

3. केरळ:

• 2021: सर्व 4 एक्झिट पोलनी LDF च्या परत येण्याचा अंदाज वर्तवला.
• 2016: 4 पैकी 3 पोल LDF च्या बाजूने होते, 1 ने अटीतटीची लढत सांगितली.
• 2011: 3 सर्वेक्षण एजन्सींच्या पोलमध्ये UDF चे सरकार बनवले.

4. आसाम:

• 2021: सर्व 5 एक्झिट पोलने भाजप सरकारचा अंदाज वर्तवला.
• 2016: 5 पैकी 4 पोल भाजपच्या बाजूने होते, 1 ने त्रिशंकू विधानसभेची शक्यता वर्तवली.
• 2011: 3 पोलमध्ये सर्वांनी काँग्रेस सरकारचा अंदाज वर्तवला.

पाचही राज्यांमध्ये 3 ते 12% मतदान वाढले: पाचही राज्यांमध्ये यावेळी विक्रमी मतदान झाले. सर्वात मोठे कारण मतदार यादी पुनरावृत्ती (SIR) असल्याचे सांगितले जात आहे. यात मोठ्या संख्येने डुप्लिकेट आणि मृत मतदारांची नावे वगळण्यात आली. यामुळे एकूण मतदारांची संख्या कमी झाली, परंतु मतदान करणाऱ्या लोकांची संख्या जवळपास सारखीच राहिली, ज्यामुळे टक्केवारी वाढली.

महिलांना रोख मदत, मोफत प्रवास आणि आरक्षण यांसारख्या आश्वासनांमुळे मोठ्या संख्येने महिला मतदार बाहेर पडल्या. यावेळी महिलांचे मतदान पुरुषांच्या तुलनेत बंगाल-तामिळनाडूमध्ये 2%, आसाममध्ये 1%, केरळमध्ये 5% आणि पुद्दुचेरीमध्ये 3% जास्त राहिले.

एक्झिट पोल संबंधित 5 प्रश्न आणि त्यांची उत्तरे

1. एक्झिट पोल काय असतो?

उत्तर: निवडणुकीदरम्यान जनतेचा कल जाणून घेण्यासाठी दोन प्रकारचे सर्वेक्षण केले जातात. मतदानापूर्वीच्या सर्वेक्षणाला ओपिनियन पोल म्हणतात, तर मतदानादरम्यान होणाऱ्या सर्वेक्षणाला एक्झिट पोल म्हणतात. सामान्यतः एक्झिट पोलचे निकाल अंतिम टप्प्यातील मतदान संपल्यानंतर एक तासाने जाहीर केले जातात.

2. एक्झिट पोलची सुरुवात कधी आणि कशी झाली?

उत्तर: निवडणूक सर्वेक्षणाची सुरुवात सर्वात आधी अमेरिकेत झाली. 1930 मध्ये जॉर्ज गॅलप आणि क्लॉड रॉबिन्सन यांनी अमेरिकन सरकारच्या कामकाजाबद्दल लोकांचे मत जाणून घेण्यासाठी हे सर्वेक्षण केले होते.

एक्झिट पोलची सुरुवात खूप नंतर झाली. टाइम मॅगझिननुसार, 1967 मध्ये पहिल्यांदाच जगात मोठ्या प्रमाणावर एक्झिट पोल करण्यात आला होता. अमेरिकेचे राजकीय संशोधक वॉरेन मिटोफस्की यांनी केंटुकी राज्यात होणाऱ्या गव्हर्नर निवडणुकीदरम्यान पहिल्यांदा एक्झिट पोल केला होता. जगात पहिल्यांदा कोणत्या मीडिया कंपनीने ही पद्धत अवलंबली, याची नेमकी माहिती उपलब्ध नाही.

3. भारतात एक्झिट पोलची सुरुवात कधी झाली?

उत्तर: भारतात एक्झिट पोलची सुरुवात इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ पब्लिक ओपिनियन (IIPU) चे तत्कालीन प्रमुख एरिक डी कोस्टा यांनी केली होती.

1980 च्या दशकात भारतात पहिल्यांदा राष्ट्रीय स्तरावर एक्झिट पोल संदर्भात राजकीय तज्ज्ञ प्रणय रॉय आणि यूकेचे राजकीय तज्ज्ञ डेव्हिड बटलर यांनी एकत्र काम केले. 1996 मध्ये सरकारी वाहिनी दूरदर्शनने CSDS सोबत मिळून पहिल्यांदा एक्झिट पोल जारी केले.

4. भारतात एक्झिट पोल संदर्भात कायदे आणि नियम काय आहेत?

उत्तर: एक्झिट पोलचा मुद्दा वेगवेगळ्या कारणांमुळे तीन वेळा सर्वोच्च न्यायालयात पोहोचला आहे. लोकप्रतिनिधित्व कायदा- 1951 च्या कलम 126A नुसार मतदान संपल्यानंतर अर्ध्या तासानेच एक्झिट पोल जारी केला जाऊ शकतो.

जर कोणतीही कंपनी किंवा व्यक्ती मतदान संपण्यापूर्वी एक्झिट पोल जारी करते, तर तो गुन्हा मानला जाईल. असे करणाऱ्याला दोन वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकते.

5. कोणते घटक ठरवतात की एक्झिट पोल किती अचूक असेल?

उत्तर: एक्झिट पोल किती अचूक आहे, हे 3 मुख्य घटकांवर अवलंबून असते…

1. नमुना आकार: ज्या एक्झिट पोलचा नमुना आकार जितका मोठा असतो, तो तितकाच अचूक मानला जातो. याचा अर्थ असा की, सर्वेक्षणात जास्तीत जास्त लोकांशी संपर्क साधला जावा, तेवढे चांगले.

2. सर्वेक्षणात विचारले जाणारे प्रश्न: नमुना सर्वेक्षणात विचारलेले प्रश्न जितके तटस्थ असतील, एक्झिट पोलचा निकाल तितकाच अचूक असेल.

3. सर्वेक्षणाची व्याप्ती: सर्वेक्षणाची व्याप्ती जितकी मोठी असेल, निकाल अचूक येण्याची शक्यता तितकीच जास्त असेल. समजा, एखाद्या विधानसभेत फक्त दोन किंवा तीन मतदान केंद्रांवरून नमुने घेतले जातात, जिथे एखाद्या विशिष्ट पक्षाच्या उमेदवाराची पकड आहे. यामुळे एक्झिट पोलच्या निकालावर परिणाम होऊ शकतो.

व्यंगचित्रकार चंद्रशेखर हाडा आणि मन्सूर नकवी यांच्या दृष्टिकोनातून एक्झिट पोल