Part-1 Pahalgam is not the same as before; Baisran Valley, a major attraction, has been closed for a year

तिथे (बैसरन व्हॅली, येथे २२ एप्रिल २०२५ रोजी हत्याकांड झाले) जाण्यासाठी किमान तीन रस्ते आहेत. आम्ही एका रस्त्याकडे जाण्यापूर्वी बैसरनकडे पाहतो. येथून ६ किमी आधी हीच ती शेवटची हद्द आहे जिथपर्यंत जाणे शक्य आहे. कदाचित हीच ती वाट असेल जिथून एक वर्षापूर्वी काही लोक हसत-खेळत बैसरन खोऱ्याकडे गेले असतील.

बाकीचे दोन रस्तेही एका हद्दीपर्यंत पुढे गेल्यानंतर बंद आहेत. तेव्हापासून आतापर्यंत जर एखादा घोडाही भरकटून तिकडे गेला तर त्याला शोधण्यासाठी जाण्याची परवानगी मिळत नाही. म्हणजेच बैसरन खोऱ्यापर्यंत कुणालाही पोहोचता येत नाही. पर्यटकही नाहीत आणि स्थानिक लोकही नाहीत. खोरे बंद आहे… आणि ती कधी उघडेल हेदेखील माहीत नाही. मात्र, पहलगामची इतर पर्यटनस्थळे बेताब व्हॅली आणि चंदनवाडी इत्यादी ठिकाणी जाण्यावर सध्या बंदी नाही.

पर्यटकांची संख्या पूर्वीपेक्षा ३०-४० टक्क्यांनी घटली आहे. हैदराबादहून आलेले एक पर्यटक राजेश म्हणाले, आम्ही यापूर्वीही बैसरन व्हॅलीला गेलो आहोत. या वेळी पुन्हा पाहायची इच्छा होती. एका पोनीवाल्याने कनिमर्गपर्यंत नेले, पण ते काही मिनी स्वित्झर्लंड नाही ना. येणे व्यर्थ गेले असे वाटते. मनुराज आणि गीतिका सांगतात- आम्ही बेंगळुरूहून आलो आहोत. बैसरन पाहण्याची इच्छा होती. पण तिथे जाता येणार नाही म्हणून निराशा झाली. व्हॅली का उघडली जात नाही, याबद्दल स्थानिकांमध्ये तीव्र रोष आहे. हॉटेल असोसिएशन पहलगामचे अध्यक्ष जावेद बुरजा सांगतात- सध्याची मंदी माझ्या करिअरच्या ४२ वर्षांत पाहिली नाही. कोविडच्या काळात असे घडले होते. पण तीन वर्षांपासून पर्यटक येत होते.

जम्मू-काश्मीरची राजधानी श्रीनगरपासून ९५ किमी अंतरावरील पहलगामच्या पुढे ६ किमीच्या चढाईनंतर बैसरन खोरे आहे. येथे २२ एप्रिल २०२५ रोजी २६ निष्पाप लोकांवर गोळ्या झाडून त्यांची हत्या करण्यात आली. तिथे सांडलेले रक्त सुकले की वाहून गेले… तिथे किंकाळ्या अजूनही घुमतात की थकून शांत झाल्या, हे सांगणारे कुणीही नाही…

दहशतवादी हल्ल्यात शेवटच्या श्वासापर्यंत लढलेल्या आदिलचे हौतात्म्य, आर्थिक मदतीतून बनले नवे घर

२२ एप्रिलबद्दल बोलताना आदिलचे वडील हैदर शाह यांचे डोळे पाणावतात. स्वतःला सावरत ते म्हणतात- मला अभिमान आहे की माझ्या मुलाने मरेपर्यंत नराधमांशी लढा दिला. हे नवीन घर महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी बांधून दिले आहे. त्यांनी कुटुंबाला नवीन घर बांधण्यासाठी २० लाख रुपये दिले होते. २२ एप्रिलला ते येणार आहेत, त्यानंतर आम्ही नवीन घरात राहायला जाऊ. आदिलच्या पत्नीला सरकारी नोकरी मिळाली आहे. एका भावाला रोजगार दिला. पेशाने पोनी गाइड असलेल्या आदिलने पर्यटकांना वाचवण्यासाठी एका दहशतवाद्याला पकडण्याचा आणि त्याची बंदूक हिसकावताना जीव गमावला होता.

सुरक्षा; पोनी गाइडपासून टॅक्सी ड्रायव्हरपर्यंत सर्वांची तपासणी

श्रीनगरहून पहलगामच्या दिशेने जाताना सुरक्षेची कडक व्यवस्था दिसते. या डोंगराळ भागात १५ ते २० जवानांच्या छोट्या-छोट्या तुकड्या तैनात करण्यात आल्या आहेत जेणेकरून वरच्या भागातून होणारी घुसखोरी रोखता येईल. नुकतेच ‘स्कॅन मी’ सुविधेतून तेथे काम करणाऱ्या पोनी गाइडपासून टॅक्सी ड्रायव्हरपर्यंत सर्वांची ओळख पडताळली जाते. आतापर्यंत ७ हजार लोक याच्याशी जोडले गेले आहेत.