बंगळुरू14 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी रविवारी बंगळुरू येथील BEML आदित्य प्लांटमध्ये भारतातील पहिली स्वदेशी बुलेट ट्रेन B-28 ची पाहणी केली. त्यांनी बुलेट ट्रेनच्या निर्मितीचा एक व्हिडिओ शेअर केला आहे.
202 मीटर लांब, 8 डबे आणि 557 प्रवाशांची क्षमता असलेली ही ट्रेन 280 किमी प्रतितास चाचणी वेगासाठी 1500 किलो न्यूटनच्या दाब चाचणीतून जात आहे, जेणेकरून अतिवेगाने निर्माण होणारा निर्वात दाब ती सहन करू शकेल.
रेल्वे मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, भारतीय शरीरयष्टीचा विचार करून तयार केलेल्या एर्गोनॉमिक आसनांसह, प्लॅटफॉर्म-स्तरीय बोर्डिंग आणि सीलबंद गॅंगवे असलेली ही ट्रेन मुंबई-अहमदाबाद बुलेट कॉरिडॉरवर धावणार आहे.
रेल्वे मंत्रालयानुसार, ही ट्रेन भारतीय परिस्थितीचा विचार करून डिझाइन करण्यात आली आहे. वैष्णव यांनी शेअर केलेल्या बुलेट ट्रेनच्या निर्मितीच्या व्हिडिओमध्ये डब्यांच्या आत वाळूच्या गोण्या ठेवून वजन सहन करण्याची क्षमता म्हणजेच मजबुतीचीही चाचणी घेतली जात असल्याचे दिसत आहे.
रेल्वे मंत्रालय आणि ANI च्या अहवालानुसार, या ट्रेनच्या निर्मितीपासून चाचणीनंतर ती ट्रॅकवर धावण्यास अद्याप वेळ लागणार आहे. ऑगस्ट 2027 पर्यंत तिची चाचणी होऊ शकते.
ऑगस्ट २०२७ मध्ये चाचणी शक्य, तिकीट बुकिंग जानेवारी २०२९ पर्यंत अपेक्षित
BEML मध्ये सध्या केवळ बॉडी तयार केली जात आहे. त्यानंतर स्क्वीज टेस्ट (१५०० kN), व्हायब्रेशन, ब्रेकिंग, HVAC यांसह अनेक चाचण्या घेतल्या जातील. त्यानंतर कारखान्यात वेगाची चाचणी होईल. अहवालात स्पष्टपणे नमूद आहे—ट्रॅक चाचणी जून २०२७ पासून सुरू होईल. म्हणजेच ऑगस्ट २०२७ पर्यंत गुजरातमधील सूरत-बिलिमोरा येथे तयार असलेल्या हाय-स्पीड ट्रॅकवर या ट्रेनची २८० किमी प्रतितास वेगाची चाचणी पाहायला मिळू शकते.
आता प्रश्न असा आहे की प्रवाशांसाठी सेवा कधी सुरू होणार? मुंबई-अहमदाबाद कॉरिडॉरमध्ये अद्याप ट्रॅक टाकणे, OHE, सिग्नलिंग आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे रेल्वे सुरक्षा आयुक्तालयाचे (CRS) प्रमाणपत्र मिळणे बाकी आहे.
असे गृहीत धरा की ऑगस्ट २०२७ मध्ये चाचणी होईल, मात्र प्रवासी बसणार नाहीत. २०२८ च्या अखेरीस किंवा २०२९ च्या सुरुवातीला प्रवाशांसाठी तिकीट बुकिंग सुरू होण्याची शक्यता आहे.
बुलेट ट्रेनच्या निर्मितीशी संबंधित छायाचित्रे…
बुलेट ट्रेनमध्ये बसवण्यात येत असलेल्या खुर्च्या भारतीय शरीरयष्टीचा विचार करून एर्गोनॉमिक पद्धतीने तयार करण्यात आल्या आहेत. त्यांच्याभोवती अधिक लेगरूमही आहे.
कम्प्युटेशनल फ्लुइड डायनॅमिक्स (CFD)च्या माध्यमातून डिझाइन केलेले ट्रेनचे पुढील टोक बोगद्यात कान बंद होण्यास कारणीभूत ठरणारा दाब आणि सोनिक बूम रोखेल.
रूफ-माउंटेड AC पॅकेज युनिट, प्रत्येक कोचमध्ये हीटिंग, व्हेंटिलेशन आणि एअर कंडिशनिंग (HVAC) ची दोन युनिट असतील.
कोचच्या आतील रचना- मोठ्या खिडक्या, बोगी कव्हर, स्कर्ट, साउंड इन्सुलेशन, यामुळे बाहेरचा आवाज 70% पर्यंत कमी ऐकू येईल.
बुलेट ट्रेनमध्ये प्रवाशांसाठी कोणकोणत्या सुविधा
- आसनांची रचना भारतीय लोकांच्या शरीराच्या सरासरी आकाराचा विचार करून करण्यात आली आहे. डब्यात LED प्रकाशयोजना, वर सामान ठेवण्यासाठी रॅक आणि मोठ्या बॅगसाठी जमिनीवर अतिरिक्त स्टँड असतील.
- लॅपटॉप आणि मोबाइल उपकरणांसाठी पॉवर आउटलेट असतील. आधुनिक बायो-डायजेस्टर शौचालये बसवली जातील, जी सांडपाणी आणि कचरा कमी करण्यास मदत करतील.
- रुंद खिडक्या असतील. त्यामुळे ट्रेनच्या बाहेरील दृश्य अधिक चांगल्या प्रकारे दिसेल.
- डबे जोडणारा सीलबंद, सिंगल-पीस गँगवे प्रवाशांना एका डब्यातून दुसऱ्या डब्यात जाण्याची सुविधा देईल. सीलबंद गँगवेमुळे डबे हलणार नाहीत.
- प्रवासी माहिती प्रणाली असेल. डब्याच्या आत बसवलेल्या LCD वर इंग्रजी, हिंदी आणि स्थानिक भाषांमध्ये माहिती दिली जाईल.
- सार्वजनिक उद्घोषणा प्रणाली आणि स्वयंचलित उद्घोषणेची सुविधाही असेल. प्रवासी केबिन आणि वेस्टिब्यूलमध्ये आपत्कालीन टॉक-बॅक युनिट बसवले जातील. म्हणजे प्रवासी थेट ट्रेनच्या कर्मचाऱ्यांशी बोलू शकतील.
- वाय-फायवर आधारित पॅसेंजर इन्फोटेनमेंट प्रणालीद्वारे प्रवासी प्रवासादरम्यान आधीपासून लोड केलेली मनोरंजन सामग्री पाहू शकतील.
दिव्यांग प्रवाशांसाठी चढणे सोपे होईल
ट्रेनच्या डिझाइनमध्ये दिव्यांग व्यक्ती आणि कमी हालचाल करू शकणाऱ्या प्रवाशांच्या गरजांचाही समावेश करण्यात आला आहे. डब्याचा मजला प्लॅटफॉर्मच्या उंचीइतकाच असेल, त्यामुळे ट्रेनमध्ये चढणे सोपे होईल. दरवाजांना बसवलेल्या मागे घेता येणाऱ्या पायऱ्यांमुळे ट्रेन आणि प्लॅटफॉर्ममधील अंतर कमी होईल.
अशा प्रवाशांसाठी स्वतंत्र आसने आणि प्रसाधनगृहाची सुविधा असेल. व्हीलचेअरला अनुकूल दरवाजे आणि ब्रेलमधील माहिती असलेले संकेतकही बसवले जातील.
हवामान आणि आवाजाचा विचार करून डिझाइन
प्रत्येक डब्यात हीटिंग, व्हेंटिलेशन आणि एअर कंडिशनिंग (HVAC) ची दोन युनिट्स असतील. ही प्रणाली आतील तापमान आणि आर्द्रता नियंत्रित करेल. त्यामुळे वेगवेगळ्या हवामानात प्रवाशांना आरामदायक वातावरण मिळेल.
ट्रेनच्या बॉडी आणि तळाच्या संरचनेमध्ये ध्वनीरोधक व्यवस्था बसवण्यात आली आहे. याशिवाय आवाज कमी करणारे कोटिंग, स्कर्ट, बोगी कव्हर आणि एअरोडायनॅमिक फेअरिंगचा वापर केला जाईल.
ब्रेक लावताना वीज निर्माण होईल
ट्रेन 25 kV, 50 Hz सिंगल-फेज AC ट्रॅक्शन प्रणालीवर धावेल. तिला हेवी कंपाउंड कॅटेनरीद्वारे वीजपुरवठा केला जाईल. म्हणजेच ट्रेनला ब्रेक लावला असता तिच्या थ्री-फेज ट्रॅक्शन मोटर्स ‘जनरेटर’प्रमाणे काम करू लागतील आणि त्यामुळे ट्रेनची गतिज ऊर्जा पुन्हा विजेत रूपांतरित होईल.
ट्रेनचे एअरोडायनॅमिक डिझाइन कम्प्युटेशनल फ्लुइड डायनॅमिक्स (CFD) सिम्युलेशनद्वारे तयार करण्यात आले आहे. ही संगणकावर आधारित तंत्रज्ञान असून, ट्रेनच्या आसपासच्या हवेच्या प्रवाहाचा अभ्यास करण्यासाठी तिचा वापर केला जातो.
