श्रीहरिकोटाकाही सेकंदांपूर्वी
- कॉपी लिंक

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (इस्रो) ने गुरुवारी रात्री उशिरा 2:55 वाजता भारताच्या पहिल्या EOS-05 इमेजिंग उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण केले. श्रीहरिकोटा येथून GSLV-F17 रॉकेटने हा उपग्रह अवकाशात पाठवण्यात आला.
उड्डाणानंतर अवघ्या 18 मिनिटांतच उपग्रहाला त्याच्या पूर्वनियोजित कक्षेत प्रस्थापित करण्यात आले. हे यशस्वी अभियान GIST-1 च्या अपयशानंतर पाच वर्षांनी राबवण्यात आले.
EOS-05 उपग्रहाचे वजन 2,367 किलो आहे. हा 36 हजार किलोमीटर उंचीवरून राहून भारताच्या मोठ्या भूभागाची छायाचित्रे घेईल. तसेच पाकिस्तान-चीन सीमेसह इतरही विविध भागांवर लक्ष ठेवू शकेल. तसेच आपत्कालीन परिस्थितीतही मदत करेल.
इस्रो प्रमुख व्ही. नारायणन यांनी सांगितले की, या वर्षी आणखी सहा मोहिमा प्रक्षेपित करण्याचे लक्ष्य आहे. इस्रोने आठ महिन्यांनंतर ही अंतराळ मोहीम राबवली आहे. यापूर्वी जानेवारी 2026 आणि मार्च 2025 मध्ये इस्रोची दोन प्रक्षेपणे अयशस्वी झाली होती.

उपग्रह EOS-05 GSLV-F17 रॉकेटने प्रक्षेपित करण्यात आले.

GSLV-F17 श्रीहरिकोटा येथील लॉन्चपॅडपर्यंत नेण्यात आले.
श्रीहरिकोटा येथून प्रक्षेपित झाले मिशन
GSLV-F17 हे भारताच्या जिओसिंक्रोनस सॅटेलाइट लॉन्च व्हेईकल कार्यक्रमाचे 19वे उड्डाण होते. ते श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्राच्या दुसऱ्या लॉन्च पॅडवरून प्रक्षेपित करण्यात आले.
रॉकेट EOS-05 ला सब-जियोसिंक्रोनस ट्रान्सफर ऑर्बिट म्हणजेच सब-जीटीओमध्ये पोहोचवेल. या मिशनमध्ये चार मीटर व्यासाचे ओजीव कंपोझिट पेलोड फेअरिंग वापरले जाईल.

2021 मध्ये GISAT-1 मिशन अयशस्वी
ऑगस्ट 2021 मध्ये इस्रोने जीएसएलवी-एफ10 मधून जीआयसॅट-1 (GISAT-1) प्रक्षेपित करण्याचा प्रयत्न केला होता.
क्रायोजेनिक स्टेजमध्ये रॉकेटला समस्या आल्यानंतर मिशन अयशस्वी झाले होते. यामुळे उपग्रह कक्षेत पोहोचू शकला नाही.
जीआयसॅट-1 (GISAT-1) ला जिओस्टेशनरी ऑर्बिटमधून भारतीय उपखंडाचे जवळपास रिअल टाइम इमेजिंगसाठी तयार केले होते.

इस्रोचे मागील 2 प्रक्षेपण अयशस्वी झाले
PSLV-C62- 12 जानेवारी 2026 रोजी हे रॉकेट संरक्षण DRDO च्या ‘अन्वेषा’ उपग्रहाला आणि इतर 15 सह-प्रवासी उपग्रहांना घेऊन जात होते, परंतु तिसऱ्या टप्प्यात अनियंत्रित झाल्यामुळे मोहीम अयशस्वी झाली.
PSLV-C61-18 मे 2025 रोजी या मोहिमेचा उद्देश अर्थ ऑब्झर्वेशन सॅटेलाइट EOS-09 ला कक्षेत स्थापित करणे हा होता, परंतु तिसऱ्या टप्प्यात कंबशन चेंबरचा दाब अचानक कमी झाल्यामुळे मोहीम अयशस्वी झाली.

आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून PSLV-C62 १२ जानेवारी रोजी सकाळी १०.१८ वाजता प्रक्षेपित करण्यात आले होते.