5 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आवश्यक आहेत-
राष्ट्रीय (INTERNATIONAL)
1. SEBI आणि बँक ऑफ इंग्लंडचा सामंजस्य करार
- 28 ऑक्टोबर रोजी सिक्युरिटीज अँड एक्स्चेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) आणि बँक ऑफ इंग्लंडने एका सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षरी केली.
- हा MoU सीमापार क्लिअरिंगमधील सहकार्य सुधारण्यासाठी करण्यात आला आहे.
- या MoUचा उद्देश केंद्रीय प्रतिपक्ष संस्थांच्या (CCPs) देखरेखीसाठी आणि वित्तीय स्थैर्यासाठी परस्पर सहकार्य वाढवणे हा आहे.
- यामुळे भारतीय आणि यूकेच्या वित्तीय बाजारांमधील व्यवहार अधिक सुरक्षित आणि पारदर्शक होतील.
- दोन्ही देश एकमेकांच्या वित्तीय नियामकांसोबत माहितीची देवाणघेवाण वाढवतील.
- SEBI हे भारतातील शेअर आणि प्रतिभूती बाजाराचे सर्वोच्च नियामक मंडळ आहे.
- बँक ऑफ इंग्लंड: ही युनायटेड किंगडम (UK) ची केंद्रीय बँक आहे, जी आर्थिक नियमनावर देखरेख ठेवते.
- लंडन आणि भारतीय वित्तीय बाजारांमधील संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढेल.
- SEBI ची स्थापना 1988 मध्ये झाली होती आणि 1992 मध्ये SEBI कायद्यांतर्गत तिला वैधानिक दर्जा प्राप्त झाला.
बँक ऑफ इंग्लंडची स्थापना भागधारकांनी एकत्रितपणे संसदेच्या विशेष कायद्याद्वारे सन 1844 मध्ये केली होती.
2. भारत-केनियामध्ये मोम्बासात संयुक्त सागरी सराव
- 29 ऑक्टोबर रोजी भारत आणि केनिया यांच्यातील संरक्षण सहकार्यासाठी केनियातील पोर्ट मोम्बासा येथे लष्करी सराव पूर्ण झाला.
- या सरावात हिंद महासागर क्षेत्रातील सागरी सुरक्षा आणि नौदलातील सहकार्य वाढवण्यासाठी भारतीय नौदल आणि केनियाच्या नौदलाने सहभाग घेतला.
- या संयुक्त प्रशिक्षणादरम्यान व्यावसायिक चर्चा आणि जहाजांना भेटीही देण्यात आल्या.
- हा सराव भारताच्या SAGAR (या प्रदेशातील सर्वांसाठी सुरक्षा आणि विकास) धोरणाचा एक भाग आहे.
- या सरावात दोन्ही नौदलांनी समुद्री चाचेगिरी, अवैध मासेमारी आणि अमली पदार्थांची तस्करी रोखण्यासाठीच्या उपाययोजनांवर सहमती दर्शवली.
- हा सराव भारत आणि केनिया यांच्यातील ऐतिहासिक हिंद महासागर संबंध आणि धोरणात्मक भागीदारी मजबूत करण्यासाठी आयोजित करण्यात आला.
- भारतीय तटरक्षक दलाचे जहाज ‘वराह’ देखील या लष्करी सरावात सहभागी झाले.
- या उपक्रमामुळे भारत आणि केनिया यांच्यातील सागरी सहकार्य मजबूत करण्यास तसेच दोन्ही देशांच्या तटरक्षक दलांमधील समन्वय वाढविण्यास मदत होईल.
- या दौऱ्यादरम्यान, वराहचे कमांडिंग ऑफिसर कमांडंट रमणजीत सिंह राणा यांनी केनिया तटरक्षक सेवेचे महासंचालक ब्रुनो शिओसो यांच्याशी प्रशिक्षण आणि संयुक्त सरावांवर चर्चा केली.
- दोघांनी केन्या बंदर प्राधिकरणाचे व्यवस्थापकीय संचालक कॅप्टन विल्यम रूटो यांच्याशी बंदर सुरक्षा, सागरी सुरक्षा, संपर्क आणि द्विपक्षीय व्यापाराबाबतही चर्चा केली.
या वर्षी केनियाच्या बंदराला भारतीय तटरक्षक दलाच्या पोताची ही तिसरी भेट आहे. यापूर्वी INS त्रिकंद आणि INS तरकश यांनीही भेट दिली होती.
3. ₹1,856 कोटींच्या ‘खेलो इंडिया क्रीडा साहित्य निर्मिती योजने’ला मंजुरी
- 28 ऑक्टोबर रोजी केंद्र सरकारने ‘खेलो इंडिया स्पोर्ट्स गुड्स मॅन्युफॅक्चरिंग योजना’ला मंजुरी दिली.
- या योजनेसाठी ₹1,856 कोटी रुपये वितरित केले जाऊ शकतात.
- या योजनेचा उद्देश भारतात आंतरराष्ट्रीय दर्जाची क्रीडा उपकरणे आणि साहित्य यांच्या उत्पादनाला प्रोत्साहन देणे हा आहे.
- देशात 4 एकात्मिक क्रीडा साहित्य उत्पादन क्षेत्रे विकसित करण्याचा प्रस्ताव आहे.
- मोठ्या गुंतवणूकदारांना आणि क्रीडा उपकरण उत्पादकांना उत्पादन क्षमता वाढवण्यासाठी आर्थिक मदत दिली जाईल.
- MSME ला मदत: सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग (MSMEs) तसेच विद्यमान क्रीडा उपकरण उत्पादन क्लस्टर्सच्या सुविधांमध्ये सुधारणा केली जाईल.
- क्रीडा उपकरणे, नवीन साहित्य, सुरक्षा उपकरणे आणि आधुनिक निर्मिती तंत्रांवरील संशोधनाला प्रोत्साहन दिले जाईल.
- ही योजना आर्थिक वर्ष 2026-27 ते 2033-34 पर्यंत, म्हणजेच 8 वर्षांसाठी लागू केली जाईल. ही योजना युवा कार्यक्रम आणि क्रीडा मंत्रालयाद्वारे राबवली जाईल.
देशात क्रीडा संस्कृतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी ‘खेलो इंडिया’ उपक्रमाची सुरुवात 2018 मध्ये करण्यात आली होती.
निवृत्ती (RETIERMENT)
4. नोएल टाटा 6 ट्रस्टमधून पायउतार होणार
- 29 ऑक्टोबर रोजी टाटा ट्रस्ट्सचे अध्यक्ष नोएल टाटा 6 प्रमुख कंपन्यांच्या संचालक मंडळांमधून राजीनामा देतील.
- नोएल 12 नोव्हेंबर रोजी 70 वर्षांचे होत आहेत. टाटा समूहाच्या निवृत्ती धोरणानुसार ते गैर-कार्यकारी संचालक पदांवरून पायउतार होतील.
- मात्र, नोएल टाटा सन्सच्या संचालक मंडळावर टाटा ट्रस्ट्सचे नामनिर्देशित संचालक म्हणून कायम राहतील.
- टाटा सन्सचे अध्यक्ष एन. चंद्रशेखरन यांची पुनर्नियुक्ती झाल्यानंतर हा बदल होत आहे.
- नोएल टाटा ट्रेंट, वोल्टास, टाटा इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशन, टाटा इंटरनॅशनल, ट्रेंट हायपरमार्केट प्रायव्हेट लिमिटेड आणि दुबईस्थित टाटा इंटरनॅशनल वेस्ट एशिया DMCC यांच्या गैर-कार्यकारी अध्यक्षपदांवरून पायउतार होतील.
- याशिवाय, ते टाटा स्टील आणि टायटन कंपनीच्या नॉन-एक्झिक्युटिव्ह उपाध्यक्षपदाचा तसेच इंडिटेक्स ट्रेंट रिटेल इंडियाच्या संचालकपदाचा राजीनामाही देतील.
- टाटा समूहाच्या कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स धोरणानुसार, सर्व एक्झिक्युटिव्ह संचालक वयाच्या ६५व्या वर्षी आणि नॉन-एक्झिक्युटिव्ह संचालक वयाच्या ७०व्या वर्षी निवृत्त होतात.
- याच धोरणानुसार नोएल टाटा यांनी गेल्याच आठवड्यात टाटा समूहाच्या रिटेल शाखा ट्रेंटच्या अध्यक्षपदाचाही राजीनामा दिला होता.
- नोएल टाटा यांनी २०१७ मध्ये व्होल्टासच्या अध्यक्षपदाची सूत्रे स्वीकारली होती.
क्रीडा 5. कुस्तीपटू काजल आणि नीलम यांना वर्ल्ड रेसलिंग चॅम्पियनशिपमध्ये रौप्य
- 29 ऑक्टोबर रोजी कुस्तीपटू काजल ढोचकने वर्ल्ड रेसलिंग चॅम्पियनशिपमध्ये भारतासाठी रौप्यपदक जिंकले.
- काजल वर्ल्ड चॅम्पियनशिपमध्ये हेवीवेट (76 किलो) श्रेणीत पदक जिंकणारी पहिली भारतीय कुस्तीपटू ठरली आहे.
- अंतिम सामन्यात युक्रेनच्या अनास्तासिया अल्पीयेवाने कालचा 8-6 असा पराभव करून सुवर्णपदक जिंकले.
- कझाकिस्तानमधील अस्ताना येथे 26 वर्षीय नीलम 50 किलोच्या अंतिम सामन्यात जपानच्या युई सुसाकीकडून पिन-फॉलच्या आधारे पराभूत झाली.
- भारताने वरिष्ठ जागतिक कुस्ती स्पर्धेत नवा विक्रम नोंदवला. प्रथमच एका आवृत्तीत भारताच्या 2 महिला कुस्तीपटूंनी अंतिम फेरीपर्यंत मजल मारली.
- यापूर्वी 2021 मध्ये ओस्लो येथे झालेल्या चॅम्पियनशिपमध्ये अंशू मलिकने रौप्यपदक जिंकले होते.
- काजल तिच्या कारकिर्दीतील पहिली वरिष्ठ जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धा खेळत होती.
- काजलने यापूर्वी 2025 मध्ये U20 जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले होते.
- 2021 नंतर वरिष्ठ जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोहोचून रौप्यपदक जिंकणारी ती इतिहासातील दुसरी भारतीय महिला कुस्तीपटू ठरली.
विविध
6. केंद्रीय जल मंत्रालयाचे पुनर्भरण ॲप लॉन्च
- 28 ऑक्टोबर रोजी केंद्रीय जलशक्ती मंत्रालयाने ‘पुनर्भरण’ (भूजल पुनर्भरण) मोबाइल ॲप लाँच केले. हे ॲप मंत्री सी. आर. पाटील यांनी लाँच केले.
- पुनर्भरण म्हणजे असे मोबाइल ॲप, जे कृत्रिम पद्धतीने भूजलाचे पुनर्भरण करून पाणी साठवू शकते.
- हे ॲप 3 किमीपर्यंतच्या त्रिज्येत भूजल पुनर्भरणासाठी संभाव्य क्षेत्रांची ओळख करेल आणि परिस्थितीनुसार योग्य संरचना तयार करेल.
- या ॲपमध्ये पाऊस, भूजल पातळी, भूजलाची उपलब्धता, जमिनीचा उतार आणि पाण्याचा निचरा यांसारख्या भौगोलिक आकडेवारीचा वापर केला जातो.
- यामुळे भूजल संवर्धन आणि व्यवस्थापनासाठी वैज्ञानिक पद्धतीने नियोजन करण्यास मदत मिळेल.
आजचा इतिहास
- 1502 मध्ये पोर्तुगीज नाविक वास्को द गामा दुसऱ्यांदा केरळमधील कालिकत (कोझिकोड) येथे पोहोचले.
- 1909 मध्ये भारताच्या अणुऊर्जा कार्यक्रमाचे जनक डॉ. होमी जहांगीर भाभा यांचा जन्म झाला.
- 1945 मध्ये भारत अधिकृतपणे संयुक्त राष्ट्रांचा (UN) सदस्य बनला.
- 1956 मध्ये दिल्लीत देशातील पहिल्या 5 स्टार हॉटेल ‘अशोक’चे उद्घाटन झाले.
