![]()
सर्वोच्च न्यायालयाने तमिळनाडूतील मदुराई येथील सुब्रमण्य स्वामी मंदिर प्रशासनाला थिरुपरनकुंड्रम टेकडीवरील प्राचीन दगडी स्तंभ ‘दीपथून’वर कार्तिगई दीपम प्रज्वलित करण्याची परवानगी दिली आहे. न्यायालयाने ही परवानगी केवळ २४ नोव्हेंबर रोजी, म्हणजे यावर्षी एकदाच दिली आहे. मात्र, दीप प्रज्वलित करण्यासाठी केवळ मंदिर प्रशासनाच्या मर्यादित पथकाला आणि अधिकृत अधिकाऱ्यांनाच तेथे जाण्याची परवानगी असेल. सर्वसामान्यांच्या प्रवेशावर बंदी राहील. न्यायालयाने मद्रास उच्च न्यायालयाच्या निर्णयातील काही भागांवरही स्थगिती दिली आहे. वास्तविक, दीपथूनवर दीप प्रज्वलित करण्यावरून मंदिर आणि टेकडीजवळ असलेल्या हजरत सुलतान सिकंदर बदूशा औलिया दर्ग्यामध्ये दीर्घकाळापासून वाद सुरू आहे. दीपथून दर्ग्यापासून सुमारे ५० मीटर अंतरावर आहे. अनेक दशकांपासून मंदिरात कार्तिगई दीपम टेकडीच्या खालच्या उतारावर बांधलेल्या दीप मंडपममध्ये प्रज्वलित केला जात आहे. हिंदू संघटनांची मागणी आहे की टेकडीच्या शिखरावर असलेल्या दीपथूनवर दीप प्रज्वलित करण्यात यावा, तर दर्गा व्यवस्थापन खालच्या उतारावर दीप प्रज्वलित करण्याच्या जुन्या परंपरेचा हवाला देते. धार्मिक स्वातंत्र्य आणि न्यायालयीन पुनरावलोकनाशी संबंधित प्रश्नांवर पुन्हा सुनावणी सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले की, या प्रकरणात अनेक महत्त्वाचे कायदेशीर प्रश्न गुंतलेले आहेत. यामध्ये वेगवेगळे धार्मिक दावे, संविधानाच्या अनुच्छेद 25 आणि 26 अंतर्गत धार्मिक स्वातंत्र्य तसेच धार्मिक परंपरांशी संबंधित प्रकरणांमध्ये न्यायालयीन पुनरावलोकनाची मर्यादा यांचा समावेश आहे. न्यायालयाने अपीलांमध्ये सहभागी असलेल्या इतर पक्षांनाही नोटीस बजावली आहे. सर्व पक्षांना सहा आठवड्यांच्या आत आपले उत्तर दाखल करावे लागेल. त्यानंतर उत्तरावर आपली बाजू मांडण्यासाठी तीन आठवड्यांचा वेळ देण्यात आला आहे. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी जानेवारी 2027 च्या दुसऱ्या आठवड्यात होईल. उच्च न्यायालयानेही दीपथूनवर दिवा लावण्याची परवानगी दिली होती नोव्हेंबर 2025 मध्ये अधिकाऱ्यांनी दर्ग्याजवळील परिसर आणि कायदा-सुव्यवस्था बिघडण्याची शक्यता लक्षात घेऊन दीपथूनवर दिवा लावण्याची परवानगी देण्यास नकार दिला होता. यानंतर डिसेंबर 2025 मध्ये मद्रास उच्च न्यायालयाच्या मदुराई खंडपीठातील एकल न्यायाधीशांनी मंदिर प्रशासनाला दीपथूनवर दिवा लावण्याचे निर्देश दिले. 6 जानेवारी 2026 रोजी उच्च न्यायालयाच्या द्विसदस्यीय खंडपीठानेही हा आदेश कायम ठेवला. खंडपीठाने मंदिर प्रशासनाला भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण (ASI) आणि पोलिसांचा सल्ला घेऊन हा विधी पूर्ण करण्यास सांगितले होते. उच्च न्यायालयाने म्हटले होते की, दिवा प्रज्वलित करण्याच्या मुद्द्याला राजकीय रंग देण्यात आला, मात्र हा दीर्घकाळ चालत आलेल्या धार्मिक परंपरेशी संबंधित विषय आहे. न्यायालयाने जिल्हा प्रशासनाने समुदायांमध्ये संवाद आणि समन्वयाची संधी निर्माण करावी, असेही म्हटले होते. तामिळनाडू सरकारने उच्च न्यायालयाच्या निर्णयाला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले होते. सरकारचे म्हणणे होते की, दर्ग्याजवळील दगडी स्तंभावर दिवा प्रज्वलित करण्यास परवानगी दिल्यास देशभरातील हजारो सर्वेक्षण स्तंभांना धार्मिक ओळख मिळू शकते. ऑगस्ट २०२६ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने राज्य सरकारच्या याचिकेवर नोटीस बजावली होती. भगवान मुरुगन यांच्या सहा प्रमुख निवासस्थानांपैकी एक आहे हे मंदिर तिरुप्परनकुंद्रम टेकडी मदुराईपासून सुमारे ८ किलोमीटर अंतरावर आहे. येथे स्थित सुब्रमण्य स्वामी मंदिर भगवान मुरुगन यांना समर्पित आहे. हे भगवान मुरुगन यांच्या सहा प्रमुख निवासस्थानांपैकी एक मानले जाते. हे मंदिर सहाव्या शतकातील असल्याचे मानले जाते. निकालानंतर टेकडीवर सुरक्षा वाढवण्यात आली सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालानंतर शुक्रवारी थिरुपरनकुंड्रम मुरुगन मंदिराच्या टेकडी परिसरात सुरक्षा वाढवण्यात आली. पोलिसांच्या सूत्रांनुसार, कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्यासाठी मोठ्या संख्येने पोलिस कर्मचारी तैनात करण्यात आले आहेत. के. अन्नामलाई आणि हिंदू संघटनांनी निकालाचे स्वागत केले सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालानंतर भाविकांनी आणि हिंदू संघटनांशी संबंधित स्वयंसेवकांनी त्याचे स्वागत केले. अनेकांनी नारळ फोडून आनंद व्यक्त केला. भाजपचे माजी नेते के. अन्नामलाई यांनी भगवान मुरुगन यांच्या भक्तांच्या वतीने दीपथूनवर दीप प्रज्वलित करण्याची परवानगी दिल्याबद्दल सर्वोच्च न्यायालयाचे आभार मानले. त्यांनी आशा व्यक्त केली की, सर्वोच्च न्यायालय या प्रकरणाशी संबंधित तथ्यांचा विचार करून पुढील वर्षापासून दीपथूनवर दीप प्रज्वलित करण्याची कायमस्वरूपी परवानगी देईल. त्यांनी असेही म्हटले की, TVK सरकार न्यायालयाच्या निर्देशांचे पालन करेल आणि दीप प्रज्वलनाच्या विधीत कोणताही अडथळा येऊ देणार नाही, असा त्यांना विश्वास आहे.
Source link
मदुराईच्या तिरुप्परंकुंद्रम टेकडीवर 24 नोव्हेंबरला दीपप्रज्वलन होणार:सर्वोच्च न्यायालयाची मंजुरी; सामान्य नागरिकांच्या प्रवेशावर बंदी; धार्मिक विधीवरून दर्गा-मंदिरात वाद